Chỉnh sửa
Viettakara logo

About VietTakara

VietTakara is a manufacturer of masks and equipment to produce masks with the best price and quality in Vietnam.

CONTACT

 Sử Dụng Khẩu Trang Y tế Và Khẩu Trang Chống Độc Đúng Cách

Sử Dụng Khẩu Trang Y tế Và Khẩu Trang Chống Độc Đúng Cách

Đeo khẩu trang (bao gồm khẩu trang vải, khẩu trang y tế hay khẩu trang chống độc) hiện đang là quy định bắt buộc đối với người dân trên toàn thế giới khi đến nơi công cộng. Lý do vì sao? Cùng Jio Health tìm hiểu thông qua bài viết sau!

1. Liệu nên mua khẩu trang chống độc hay khẩu trang y tế để sử dụng?

Theo khuyến cáo chính thức tại Hoa Kỳ (và các nước phương Tây), người dân không nhất thiết phải đeo khẩu trang chống độc, lý do là vì cần tiết kiệm khẩu trang chống độc cho các nhân viên y tế. Bên cạnh đó, hiện chưa có nghiên cứu khoa học nào chỉ ra rằng khẩu trang y tế hay khẩu trang mà mọi người đeo hàng ngày là không hiệu quả.

Tại Việt Nam, theo khuyến cáo mới nhất từ Bộ Y tế, chỉ trong các trường hợp như: là cán bộ y tế trực tiếp điều trị cho người bệnh hoặc nghi ngờ mắc bệnh hay có tiếp xúc với bệnh phẩm của người bệnh hô hấp; người đang mắc hoặc nghi ngờ mắc bệnh; người chăm sóc của người nghi ngờ hoặc đang mắc bệnh; người đến khám tại cơ sở y tế. Như vậy, người dân không nhất thiết phải đeo khẩu trang y tế trong mọi trường hợp. Và đối với các trường hợp tiếp xúc thông thường, quan trọng nhất vẫn là giữ khoảng cách ít nhất 2m với người khác và mang khẩu trang.

Xét về chất lượng, khẩu trang chống độc có độ bảo vệ tốt hơn khẩu trang y tế. Tuy nhiên, số lượng khẩu trang chống độc có thể bị thiếu hụt nên cần ưu tiên cho các nhân viên y tế. Trung tâm kiểm soát dịch bệnh (CDC) chỉ ra rằng, khẩu trang chống độc N95 cần được trang bị đầy đủ, và ưu tiên cho các chuyên gia, đội ngũ y tế thực hiện nhiệm vụ. Vì thế, CDC khuyến cáo những người khỏe mạnh chỉ cần đeo khẩu trang y tế hoặc khẩu trang vải, còn những người bị bệnh có thể đeo khẩu trang chống độc để đảm bảo không bị bội nhiễm hoặc phát tán virus ra bên ngoài.

Những hướng dẫn này cho thấy sự cấp thiết khi cần tiết kiệm khẩu trang chống độc chuyên dụng cho các chuyên gia y tế trong bối cảnh thiếu hụt vật tư và thiết bị y tế giữa cuộc chiến với dịch bệnh Covid-19 (dịch bệnh Corona).

Virus SARS-CoV-2 sẽ phá hủy tế bào thông qua xâm nhập cơ quan hô hấp. (Nguồn: Medium.com)

2. Khi nào nên sử dụng khẩu trang y tế?

  • Nếu bạn đang khỏe mạnh, chỉ cần đeo khẩu trang y tế nếu đang chăm sóc một người nhiễm hoặc nghi nhiễm virus SARS-CoV-2 (virus Corona)
  • Đeo khẩu trang y tế nếu bạn bị ho hoặc hắt hơi – nhiễm hoặc nghi nhiễm bệnh.
  • Khẩu trang y tế chỉ có hiệu quả khi được sử dụng kết hợp với việc rửa tay thường xuyên bằng cồn hoặc xà phòng và nước.
  • Nếu đeo khẩu trang y tế, bạn cần phải biết cách sử dụng và vứt bỏ nó đúng cách.

3. Đeo khẩu trang y tế đúng cách hạn chế sự lây nhiễm của virus Corona

(Nguồn: Sở Y tế TP. Hồ Chí Minh)

4. Nghiên cứu mới về khẩu trang y tế và khẩu trang chống độc N95

Cần lưu ý rằng, khẩu trang y tế và khẩu trang chống độc N95 nếu đeo không đúng cách cũng sẽ không mang lại sự bảo vệ tốt. Vậy thì nguy cơ là gì? Là bạn vẫn có khả năng lây nhiễm dù cho bạn đã đứng cách xa người khác 2m (khoảng cách được khuyến cáo là an toàn) và giữ không để cho tay chạm mắt mũi miệng.

Tiến sĩ, Bác sĩ Sui Huang thuộc Viện Hệ thống Sinh học (Seattle, Mỹ), một chuyên gia về sinh học phân tử và tế bào, đã chia sẻ một kết quả nghiên cứu cá nhân dựa trên vật lý cơ học nhằm xem xét và đánh giá tính bảo vệ của khẩu trang y tế trước virus Corona. Nghiên cứu được đăng tải trên Medium cho thấy bất kỳ rào cản vật lý nào, như khẩu trang y tế, đều có thể làm giảm đáng kể sự lây lan của virus Corona.

Phân tích về cơ chế truyền nhiễm bệnh

Theo các nghiên cứu đã được công bố, virus Corona lây truyền thông qua cơ chế chủ yếu là các giọt bắn từ hắt hơi và ho của người nhiễm bệnh. Phân tích về cơ chế truyền bệnh, các nhà khoa học đã chia giọt bắn thành 2 loại dựa trên kích thước của chúng. Bao gồm:

Khoảng cách của các giọt nhỏ hơn aerosol, giọt lớn khi chúng ta ho và hắt hơi. (Nguồn: Medium.com)
  • Nhóm aerosols (kích thước <10 micromet, tức là nhỏ hơn một nửa đường kính của sợi tóc) là những giọt nhỏ di chuyển được bằng gió và có thể đi qua các khoảng trống. Khẩu trang chống độc N95 khác với khẩu trang y tế là phía trước được thiết kế để ngăn chặn khí: lọc 95% các giọt nhỏ hơn 0,3 um.
  • Các giọt lớn hơn 10um (micromet) đến 100um, gọi là những “giọt phun”. Các giọt này có thể lớn hơn, lớn tới kích thước có thể nhìn thấy bằng mắt thường khi ho hoặc hắt hơi.

Tính toán được trình bày trong báo cáo của Tiến sĩ Yuguo Li (Đại học Hong Kong) cho thấy rằng các giọt >0,1um có thể bay hơi hoặc rơi xuống bề mặt trong vòng 2m, tùy thuộc vào kích thước, độ ẩm không khí và nhiệt độ.

Những giọt bắn sẽ giống như “những viên đạn” bay ra với vận tốc 50m/s (đối với hắt hơi) và 10m/s (đối với ho), khiến cho chúng có thể đạt khoảng cách xa tới 6m. Vì vậy, khoảng cách 2m mà chúng ta hay nghĩ là “an toàn tuyệt đối” vẫn có thể không đủ để bảo vệ chúng ta khỏi bị lây nhiễm SARS-CoV-2.

Thông thường, các hạt bụi hay giọt bắn nhỏ muốn đi sâu xuống đến các phế nang nơi xảy ra trao đổi khí, chúng phải có đường kính dưới 10 micromet. Ngược lại, các giọt phun lớn bị mắc kẹt trong mũi và cổ họng (không gian hầu họng) và trong các ống dẫn khí phía trên của phổi, khí quản và phế quản lớn.

Cấu tạo đường dẫn khí và nơi các giọt nước có thể kết thúc, tùy thuộc vào kích thước của chúng và những giọt nào bị chặn bởi mặt nạ nào (Nguồn: Medium.com)

Do đó, khẩu trang chống độc N95 được thiết kế để lọc ra các hạt nhỏ nhất, giúp ngăn các giọt bắn mang virus xuống phế nang.

Các giọt lớn trong vòm họng, ngược lại, có thể bị chặn bởi bất kỳ rào cản vật lý nào, chẳng hạn như khẩu trang y tế. Tất nhiên nhiều giọt aerosol trong khi thở ra hoặc ho có thể không chứa virus, nhưng một số sẽ có. Trong trường hợp virus SARS-Cov-2, chúng ta không biết lượng truyền nhiễm tối thiểu là bao nhiêu (số lượng hạt virus cần thiết để bắt đầu phân tầng sinh bệnh gây ra bệnh lâm sàng). Mặt khác, nghiên cứu của CDC Mỹ chỉ ra rằng phế nang là đích đến của các giọt nhỏ truyền virus. Do đó, ngay cả đối với các aerosol, sử dụng khẩu trang y tế vẫn có hiệu quả, và vẫn tốt hơn là không có gì.

Cần sử dụng khẩu trang y tế, khẩu trang vải hay khẩu trang chống độc đúng trường hợp (Nguồn: Medium.com)

Khẩu trang chống độc FFP2 có thể lọc ra hơn 99% các hạt (vì thế, giảm tải khí dung xuống 100 lần). Với khẩu trang y tế, số lượng giọt aerosol ở phía sau khẩu trang giảm 4 lần so với mặt ngoài khẩu trang. Đối với các giọt phun lớn hơn từ các lần ho, sự khác biệt giữa khẩu trang y tế và khẩu trang chống độc là rất nhỏ. Điều thú vị là khi xét đến khả năng hạn chế phát tán virus ra bên ngoài, hiệu quả giữa các loại khẩu trang là không quá khác biệt.

Hiệu ứng lọc cho các giọt nhỏ (aerosol) bằng các mặt nạ khác nhau (Nguồn: Medium.com)

Từ đó, có thể thấy rằng khẩu trang y tế hay khẩu trang vải bình thường cũng có thể giúp bảo vệ chúng ta, ít nhất là khi chúng ta giữ “cự ly an toàn” hơn 2 mét với những người khác và không dùng tay chạm vào mắt mũi miệng. Khả năng bị lây nhiễm sẽ giảm đi 4 lần nếu mang khẩu trang y tế và giảm 3 lần nếu mang khẩu trang vải thông thường. Do đó, hãy đeo khẩu trang thường xuyên khi ra ngoài, đặc biệt là nơi công cộng.

Đeo khẩu trang nơi công cộng là cách bảo vệ sức khỏe chính mình và cộng đồng. Cho dù sử dụng loại khẩu trang chống độc, khẩu trang y tế, khẩu trang vải thì hãy đeo đúng cách, đúng trường hợp. Đó là biện pháp mà tất cả chúng ta cần thực hiện để giảm sự lây lan của Covid-19.

viVI